Otwarcie konferencji

Powitanie uczestników oraz wprowadzenie do tematyki

OD SPORU PODATKOWEGO DO ZARZUTU KARNOSKARBOWEGO:
GDZIE KOŃCZY SIĘ BŁĄD A ZACZYNA WINA z KKS ?

Przegrany spór z fiskusem a odpowiedzialność karnoskarbowa – czy decyzja podatkowa może zastąpić ustalenia sądu karnego?

prof. dr hab. Piotr Kardas, UJ – Keynote Speaker

Proponowane tezy keynote:

• przegrana w podatkach nie oznacza automatycznie sprawstwa ani winy w rozumieniu prawa karnego skarbowego,
• decyzja podatkowa: może być dowodem w sprawach karnoskarbowych, czy też musi być tam dowodem,
• problematyka samodzielności ustaleń sądu karnego co do naruszenia obowiązków podatkowych,
• problem ustalenia istnienia zaległości podatkowej przez sąd karny, przy odmiennej treści deklaracji podatkowej i braku decyzji podatkowej,
• związanie wyrokiem skazującym

Dyskusja ekspercka

Koordynacja postępowań w orzecznictwie TSUE, należyta staranność, umyślność i nieumyślność w sprawach podatkowych i karnoskarbowych

Moderator: prof. dr hab. Piotr Kardas, UJ

Uczestnicy debaty: dr sędzia SO Sebastian Kowalski, USz, dr Piotr Stanisławiszyn, UO, dr Grzegorz Łabuda, adwokat, dr sędzia WSA we Wrocławiu Dagmara Dominik-Ogińska (do potwierdzenia), Emil Chojnacki, Ministerstwo Finansów, prok. Elżbieta Orzeł, Departament ds. Przestępczości Gospodarczej Prokuratury Krajowej

Najważniejsze wątki:

• koordynacja postępowań podatkowych i karnoskarbowych w orzecznictwie TSUE,
• kluczowe zagadnienia: umyślność, nieumyślność oraz świadomość ryzyka i należyta staranność,
• standard: podatnik powinien był wiedzieć, że „organ podatkowy nie zaakceptuje jego schematu działań lub jego ocen podatkowych” czy też że „podatnik nie zachował należytej staranności w łańcuchu dostaw”, nie może być bezrefleksyjnie przenoszony na grunt odpowiedzialności karnoskarbowej, ale czy sąd karny jest na to gotowy ?
• czy brak należytej staranności jest czynem umyślnym czy nieumyślnym w KKS,
• różnica między błędem podatkowym, niedbalstwem, świadomym ryzykiem i oszustwem,
• odpowiedzialność członków zarządu, księgowych, dyrektorów finansowych i doradców,
• znaczenie dokumentowania procesu decyzyjnego podatnika

MATERIALNOPRAWNE ŹRÓDŁA ODPOWIEDZIALNOŚCI KARNOSKARBOWEJ – KIEDY PRZEGRANY SPÓR PODATKOWY STAJE SIĘ ZARZUTEM Z KKS?

referaty – 3 x 20 minut, 30 minut dyskusja

Moderatorka dr Ewa Prejs, UMK

dr hab. Adam Bartosiewicz, prof. UJD

„Wiedział lub powinien był wiedzieć” – granice należytej staranności a odpowiedzialność za oszustwa VAT

Najważniejsze problemy:

• przenoszenie standardu należytej staranności z VAT na grunt odpowiedzialności karnej,
• różnica między brakiem staranności a zamiarem ewentualnym,
• karuzela VAT jako model odpowiedzialności „łańcuchowej”,
• odmowa prawa do odliczenia VAT a przypisanie świadomości udziału w oszustwie,
• czy podatnik może odpowiadać karnie za brak wykrycia oszustwa kontrahenta.

r. pr. Gerard Dźwigała, DŹWIGAŁA & RATAJCZAK - Kancelaria Prawna i Podatkowa

Schemat podatkowy, optymalizacja czy unikanie opodatkowania? Granice agresywnego planowania podatkowego czy też „sprytu podatkowego” a odpowiedzialność karnoskarbowa za oszustwa podatkowe

Najważniejsze problemy:

• relacja między klauzulą GAAR a odpowiedzialnością karnoskarbową,
• czy zakwestionowanie skutku podatkowego oznacza automatycznie „podanie nieprawdy”,
• odpowiedzialność za konstrukcje optymalizacyjne akceptowane wcześniej przez praktykę,
• zamiar osiągnięcia korzyści podatkowej a zamiar popełnienia czynu zabronionego,
• wpływ interpretacji indywidualnych i opinii zabezpieczających na stronę podmiotową czynu zabronionego.

dr Piotr Karwat, SGH

Ceny transferowe, beneficjent rzeczywisty i rzeczywista działalność gospodarcza – nowe pola odpowiedzialności karnoskarbowej

Najważniejsze problemy:

• sztuczność struktur holdingowych,
• należyta dokumentacja TP a ryzyko odpowiedzialności osobistej,
• beneficial owner i economic substance jako przesłanki przypisania winy,
• zarzut fikcyjności usług niematerialnych,
• relacja między doszacowaniem dochodu a odpowiedzialnością z KKS.

DEBATA: CZY KKS STAJE SIĘ NARZĘDZIEM DOMYKANIA PRZEGRANYCH SPORÓW PODATKOWYCH? PO DECYZJI PODATKOWEJ: KARA, KOREKTA CZY DRUGA SZANSA NA USTALENIE PRAWDY?

Moderator – dr hab. Wojciech Zalewski, prof. UG

Eksperci: dr hab. Tomasz Oczkowski, prof. UMK, dr hab. Jarosław Zagrodnik, prof. UŚ, dor. pod. Krzysztof Musiał, Musiał i Partnerzy, dor. pod. Radosław Pioterczak, Vinci & Vinci, adw. Tomasz Rudyk, DLA Piper, prok. Marek Bura, Departament ds. Przestępczości Gospodarczej Prokuratury Krajowej

Najbardziej krytyczne pytania do debaty:

• czy przegrany spór podatkowy łatwo przechodzi dziś w sprawę karnoskarbową,
• czy organy podatkowe traktują decyzję podatkową jako podstawowy dowód przemawiający za odpowiedzialności karnoskarbową, za zaległość podatkową wynikającą z tej decyzji, jak do tej kwestii podchodzą
• domniemanie niewinności w sprawach karnoskarbowych a domniemanie prawne zgodności deklaracji podatkowej ze stanem rzeczywistym,
• zaległość podatkowa z decyzji podatkowej a domniemanie niewinności w sprawach karnoskarbowych, czyli jak bronić zasady, że odpowiedzialność karna wymaga winy, a nie tylko zaległości,
• czy KKS powinien służyć ściganiu wszystkich oszustw podatkowych z deklaracji podatkowej, czyli służyć także „karaniu” przegranych interpretacji podatkowych, czy też powinno się karać za nieujawnienie przedmiotu opodatkowania, za puste faktury, czy też za oszustwa na przedpolu oszustwa podatkowego
• jak rozdzielić agresywne planowanie podatkowe, błąd interpretacyjny i świadome oszustwo,
• jakie standardy compliance i dokumentacji mogą realnie chronić zarząd i osoby odpowiedzialne za rozliczenia.

Podsumowanie

Najważniejsze wnioski, rekomendacje de lege ferenda oraz sesja pytań i odpowiedzi

Wnioski końcowe: jak uniknąć automatyzmu „przegrany podatek = odpowiedzialność karnoskarbowa”?